मेरा हिसाब
कर्ज प्रीपेमेंट म्हणजे काय?
प्रीपेमेंट (आंशिक परतफेड) म्हणजे नियमित हप्त्यांव्यतिरिक्त तुम्ही कर्जात भरलेली रक्कम. ती थेट मुद्दल कमी करते, त्यामुळे पुढच्या प्रत्येक महिन्याचे व्याज कमी होते. तुम्ही एकरकमी रक्कम (उदा. बोनस) भरू शकता किंवा दरमहा थोडे जास्त भरू शकता.
एकरकमी प्रीपेमेंटनंतर बँक एकतर हप्ता तोच ठेवून मुदत कमी करते, किंवा मुदत तीच ठेवून हप्ता कमी करते. हे कॅल्क्युलेटर दोन्ही दाखवते.
उदाहरण: 8.5% दराने ₹25 लाख शिल्लक, 15 वर्षे उरलेली
हप्ता ₹24,618 आहे, आणि पुढे भरायचे व्याज ₹19,31,328 आहे.
| तुम्ही काय करता | मासिक भरणा | कर्ज संपेल | वाचलेले व्याज |
|---|---|---|---|
| काहीच नाही | ₹24,618 | 15 वर्षे | — |
| ₹2 लाख प्रीपेमेंट, हप्ता तोच | ₹24,618 | 12 वर्षे 10 महिने | ₹4,50,426 |
| ₹2 लाख प्रीपेमेंट, हप्ता कमी | ₹22,649 | 15 वर्षे | ₹1,54,506 |
| दरमहा ₹2,000 जास्त | ₹26,618 | 13 वर्षे | ₹3,04,070 |
| दरमहा ₹5,000 जास्त | ₹29,618 | 10 वर्षे 10 महिने | ₹6,08,529 |
| आता ₹2 लाख + दरमहा ₹2,000 जास्त | ₹26,618 | 11 वर्षे 3 महिने | ₹6,60,514 |
तेच ₹2 लाख, हप्ता तोच ठेवून मुदत कमी केल्यास जवळपास तिप्पट व्याज वाचवतात. सध्याचा हप्ता भरणे कठीण जात असेल तरच हप्ता कमी करून घ्या.
हप्ता कमी करायचा की मुदत?
- मुदत कमी (हप्ता तोच): सर्वात जास्त व्याज वाचते आणि तुम्ही लवकर कर्जमुक्त होता. हप्ता आरामात भरता येत असेल तर हेच चांगले.
- हप्ता कमी (मुदत तीच): दरमहा पैसे मोकळे होतात, पण व्याज खूप कमी वाचते. बजेट ताणलेले असेल तर उपयोगी.
अनेक बँका आपोआप "मुदत कमी" लागू करतात; प्रीपेमेंट करताना तुमचा पर्याय लेखी द्या.
नियम आणि शुल्क
- फ्लोटिंग रेट कर्ज: RBI च्या नियमांनुसार व्यक्तींनी व्यवसायाव्यतिरिक्त कारणासाठी घेतलेल्या फ्लोटिंग रेट कर्जावर बँका प्रीपेमेंट किंवा फोरक्लोजर शुल्क घेऊ शकत नाहीत.
- फिक्स्ड रेट कर्ज: शुल्क (अनेकदा प्रीपेमेंट रकमेच्या 2–4%) लागू शकते; तुमचा कर्ज करार तपासा.
- सुरुवातीची वर्षे सर्वात महत्त्वाची: कर्जाच्या सुरुवातीला व्याज सर्वात जास्त असते, त्यामुळे सुरुवातीच्या वर्षांतले प्रीपेमेंट सर्वात जास्त वाचवते.
प्रीपेमेंट करायचे की गुंतवणूक?
- आधी आपत्कालीन निधी ठेवा (3–6 महिन्यांचा खर्च), मग उरलेले पैसे कर्जात भरा.
- दरांची तुलना करा: 9% च्या कर्जाचे प्रीपेमेंट म्हणजे त्या पैशांवर खात्रीशीर 9% मिळवण्यासारखे आहे. करानंतर तुमची गुंतवणूक यापेक्षा जास्त देण्याची शक्यता कमी असेल, तर प्रीपेमेंट साधारणपणे जास्त फायद्याचे ठरते.
- गृहकर्जावरील कर: जुन्या कर पद्धतीत स्वतः राहत असलेल्या घराच्या गृहकर्जाच्या व्याजावर वर्षाला ₹2 लाखांपर्यंत वजावट मिळते, आणि मुद्दलाची परतफेड ₹1.5 लाखांच्या कर-बचत वजावटीत धरली जाते (आयकर अधिनियम, 2025 चे कलम 123; आधीचे कलम 80C). प्रीपेमेंटमुळे दावा करता येणारे व्याज कमी होते, त्यामुळे या वजावटी घेत असाल तर प्रत्यक्ष बचत थोडी कमी होते. नव्या कर पद्धतीत स्वतः राहत असलेल्या घरासाठी अशी वजावट नाही.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
₹1 लाख प्रीपेमेंट केल्यास किती व्याज वाचेल?
हे तुमची शिल्लक, दर आणि उरलेल्या मुदतीवर अवलंबून आहे. वर तुमचे आकडे टाका. अंदाजासाठी: 8.5% दराच्या ₹25 लाखांच्या कर्जात 15 वर्षे उरली असताना आता ₹2 लाख भरून हप्ता तोच ठेवल्यास सुमारे ₹4.5 लाख व्याज वाचते.
एकदाच प्रीपेमेंट करणे चांगले की दरमहा थोडे जास्त भरणे?
दोन्ही उपयोगी आहेत, आणि पैसे जितक्या लवकर कर्जात जातील तितके जास्त वाचवतात. दरमहा थोडी जादा रक्कम भरणे सोपे असते आणि ती वाढत जाते: वरच्या उदाहरणात दरमहा ₹2,000 मुळे ₹3 लाखांपेक्षा जास्त वाचतात.
आंशिक परतफेडीनंतर माझा हप्ता बदलेल का?
तुम्ही बँकेला हप्ता कमी करायला सांगितले तरच. अनेक बँका आपोआप हप्ता तोच ठेवून मुदत कमी करतात. प्रीपेमेंट करताना बँकेला तुमचा पर्याय सांगा.
गृहकर्जाच्या प्रीपेमेंटवर दंड लागतो का?
व्यक्तीने व्यवसायाव्यतिरिक्त कारणासाठी घेतलेल्या फ्लोटिंग रेट कर्जावर नाही. फिक्स्ड रेट कर्जावर शुल्क लागू शकते, म्हणून तुमचा कर्ज करार तपासा.
मी टाकलेली माहिती कुठेही साठवली जाते का?
नाही. सर्व हिशोब तुमच्या ब्राउझरमध्येच होतो. तुमची कोणतीही माहिती आमच्या सर्व्हरवर पाठवली जात नाही किंवा साठवली जात नाही.